muge Yaprak Bitlerini Taklit Ederek Hastalıklara Veda Edebiliriz

Yaprak Bitlerini Taklit Ederek Hastalıklara Veda Edebiliriz

Bitkilerin fotosentez yaptığını bilmeyenimiz yoktur. İlköğretim yıllarından beri, bitkilere özgü nefes alıp verme şekline fotosentez denildiğini biliriz.

Fotosentez bu kadar kısa bir şekilde akılda kalsa da; aslında çok daha karmaşık bir işlemdir. Hatta o kadar karmaşıktır ki, bugünün teknolojik imkanlarıyla dahi laboratuvarda taklit edebilmek mümkün değildir.

Bugünün üniversitelerinde, yılların deneyimine sahip profesörlerin ve son teknoloji ekipmanların başaramadığını; boyları 1 cm’i geçmeyen çok çok ufak bir canlı başarıyla gerçekleştirmektedir. Yaprak bitleri denilen bu minik canlıların bir kaç milimetrelik vücutlarında zor bir kimya işlemi gerçekleşir.

Nature dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, fotosentezde önemli bir yere sahip bir işlemi yaprak bitleri kendi vücutlarında kolaylıkla yürütebilir, başka bir deyişle, karotenoid pigmentlerini sentezleyebilirler. Aslında, karotenoid pigmentleri tüm canlılar tarafından kullanılır. Bunun sebebi, tüm canlıların sağlıklı bir bağışıklık sistemi için ve bazı vitaminleri üretebilmek için karotenoid ihtiyaç duymasıdır. Fakat, insanların ve hayvanların karoteoid elde etme şekli dolaylı yoldandır. Bitkileri (sebzeleri, meyveleri) tüketerek, beslenme yoluyla ancak alabilirler. Yaprak bitleri ise; aynı bitkilerde olduğu gibi, bu pigmenti kendileri sentezler. Güneş’ten gelen enerjiyi emer ve enerji üretiminde kullanılmak üzere hücrelere aktarır. Direk olarak, karotenoid üretir.

Bu olayın gerçekleşebilmesi için, aslında bir dizi faktörün doğru koşullarla sağlanması gerekir. Örneğin; pigmentlerin, Güneş’ten gelen enerjiyi yakalayabilmeleri için, doğru şekilde konumlanmış olmaları çok önemlidir. Bunun için, böceğin vücudunu kaplayan kütikül maddesinin 0-40 mikrometre kadar altında bir katman oluşturulur ve böylece Güneş ışığını yakalayabilecek en iyi şekilde konumlanmış olurlar.

Fotosentezde çok önemli bir role sahip olan bu işlemi, bir böceğin yaptığı ilk kez görülmüştür.

Tarif ettiğimiz işlem, fotosentezin sadece bir kısmıdır. Ufak bir böceğin kolaylıkla gerçekleştirebildiği bu aşamayı, laboratuvarda başarı ile gerçekleştirmemiz için milyon dolarlık yatırımlar ve yıllarca sürecek araştırma gerekir.

Bitkilerin fotosentez sisteminin tamamı ise, bundan kat be kat daha detaylıdır. Fotosentez tamamen anlaşılabildiğinde, dünyadaki çevre kirliliği ve açlık gibi sorunlarının önüne geçilmesi çok kolaydır. Fotosentez yoluyla bir bitki yalnızca oksijen üretmez; aynı zamanda şeker de üretir. Bu yönüyle, fotosentez başlı başına bir besin kaynağıdır.

Günümüzdeki dev alanlara inşa edilmiş fabrikalara kıyasla, bitkiler çok daha muazzam miktarlarda şeker üretir. Üstelik, hiçbir bitki bir şeker fabrikası gibi atık da bırakmaz. Aksine, geride oksijen bırakır.

Her ne kadar, bugün fotosentezi tam olarak çözememiş olsak da; yaprak bitlerinin, karotenoid sentezleme işlemini laboratuvarda taklit etmeyi başarabilirsek; bağışıklık sistemimizi güçlendirmemiz ve bir çok vitamini Güneş enerjisi yoluyla vücudumuzda üretebilmemiz çok daha kolay olabilir. Bağışıklık sisteminin kuvvetlenmesiyle, insanlar daha az hastalanabilir. Bir çok hastalık ortadan kalkabilir ya da tahrip edici etkileri azaltılabilir.

© Da Vinci Bilim ve Teknoloji Derneği

Bu yazı dernek başkanımız tarafından kaleme alınmış orjinal bir makale olup herhangi bir dernek ya da kuruluşun sayfasında izinsiz olarak ve www.davinci-institute.org.tr ve www.mugekny.com adresleri kaynak gösterilmeden kullanılması telif hakkı ihlali kapsamındadır. 

 Yaprak Bitlerini Taklit Ederek Hastalıklara Veda Edebiliriz
Da Vinci STI (Da Vinci Science and Technology Institute) bilimin, mühendisliğin ve inovasyonun dünyadaki tüm insanların faydasına olacak şekilde geliştirilmesine öncülük etmek amacıyla kurulmuş bir düşünce kuruluşudur.